Updates from Iraila, 2009

  • Mulisko gaina

    21:47 on 2009-09-27 | 1 Comment Permalink | Reply

    image

    Mulisko gaina, Onddi-Aballarri-Adarra estazio megalitikoaren nekropolis ikusgarrienetako bat. Bide gogorra egin dugu, baina pena merezi izan du.

     
  • Asteroko twitter laburpena 2009-09-27

    7:30 on 2009-09-27 | 0 Comment Permalink | Reply

     
  • Kazetaritza hibridoa

    16:54 on 2009-09-24 | 4 comments Permalink | Reply
    Tags: , hibridoa, ,

    Internetek informazio alorrean aldaketa handiak ekarri ditu. Aldaketa nagusia eskasi batetik oparotasun batera igarotzea izan da. Lehen informazioa sortu eta bideratzeko aukera gutxi bazeuden, orain aukera horiek era esponentzialean hazi dira. Informazioari ematen zaion arretan dago gakoa, eta, horretarako, kazetarien harremanetarako gaitasuna eta komunikabidearen inguruan bildutako komunitateak garrantzi handikoak izango dira.

    Kazetari askok eraso bezala hartu badute ere, aldaketa horrek ez du zertan berentzako txarra izan. Noski, erredakzioan berri ofizialak etorri zain dagoen, posta elektronikoari bakarrik begiratzen dion eta bere aulkia uzten ez duen kazetari horrek jai dauka. Kazetari berriek sare moduan funtzionatu beharko dute. Multimedia gaitasunak izan beharko dituzte, eta dauden tokitik komunikatzeko gaitasuna izan beharko dute. Baina garrantzitsuena pertsonekin harremanetan aritzeko erraztasunak izatea izango da. Kalean eta Interneten.

    Hedabideen aldetik, beharrezkoa izango da horren inguruan elkartzen diren pertsonen arteko interes sare eta komunitateak biltzea eta horiekin batera informazioa sortuko, alderatuko, elkar banatuko… dituzten tresna eta ideiak martxan jartzea. Hedabidearen informazioa mila bider eta mila lekutan zabaldu, erabili, berrerabiltzeko bideak jarri beharko dituzte. Eta, hedabideontzat, oso garrantzitsua izango da informazio horiek ekonomikoki ustiatzea.

    Gai ekonomikoekin hasita, zorte handia dute harpidetza bidezko zerbitzua ematea lortu duten hedabideek. Hori egin ezin izan dutenek, berriz, beste bide batzuk jorratu beharko dituzte. Interneteko publizitatearen prezioak igo arte, behintzat. Edukiengatik ordaintzea ez da aukera ona; oparotasunaren kultura batean, oso gutxitan funtzionatzen du trabak jartzeak. Beste gauza bat da hautazko mikroordainketak proposatzea, gustatu zaizun artikulu edo kazetari horren lana saritzeko.

    Egoera horretan hedabide tradizionalen sinesgarritasuna etengabe erortzen ari den arren (http://people-press.org/report/543/), oraindik iraganean izan duten nagusitasunari eusten diote, eta hori oso garrantzitsua da komunitateak eraikitzeko garaian. Laster, berandu izan daiteke.

    Berria.info webgunean | PDF bertsioa | Inprimatzeko bertsioa

    Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

     
  • Asteroko twitter laburpena 2009-09-20

    7:30 on 2009-09-20 | 0 Comment Permalink | Reply

     
  • Errealitate hedatua

    21:20 on 2009-09-17 | 5 comments Permalink | Reply
    Tags: , layar, ,

    Urte askoan zientzia fikziozko filmek errealitate birtuala etorkizunaren paradigma bezala erakusten zuten. Errealitate birtuala erreala ez den errealitate batean murgildu eta bertan gertatzen denarekin elkarreragitea aspaldi da posible, Second Life-ko mundu birtualak edota Wii kontsolaren zenbait jokok erakusten duten bezala. Errealitate hedatua aldiz beste gauza bat da. Bizitza errealean, gailu bitartekari baten bidez, Internet edo beste bide batzuen bidez lortutako informazioa errealitate fisikoarekin nahastuta erakusten duen teknologia da.

    Errealitate hedatua erabiltzeko tresnek orokorrean zenbait ezaugarri betetzen dituzte. Beren posizioa neurtzeko gailuak GPSa adibidez, errealitatea eta informazioa nahastuta erakusten dituen pantaila bat eta Internet edo beste informazio iturri bati lotutako konexioa. Gailu hauek oso konplexuak iruditu arren, gaur egungo zenbait sakelako telefonok ezaugarri horiek guztiak betetzen dituzte. Layar (layar.com) bezalako sakelakoentzako aplikazioaren bidez, adibidez, kamerekin ikusten ari garen paisaiaren gainean aukeratzen ditugun informazioak bistaratu ditzakegu. Ikusten ari garen horren gainean, gertu dauden toki interesgarriak, jendeak, leku horri buruz igotako irudiak, Wikipedia entziklopediaren leku horri buruzko informazioak eta abar gaineratu daitezke. Errealitate hedatuak, beraz, aukera handiak irekitzen ditu hezkuntzan, medikuntzan, historian, eraikuntzan eta abar.

    Errealitate hedatuak ekar ditzakeen zenbait eragin argiak dira. Datuak memorian mantentzeari balio gutxiago emango diogu, honelako tresnen bidez ezagutza bera lor baitezakegu. Baina, beste alde batetik, errealitatea ulertzen lagunduko digun gailu bat jartzen dugu bitartekari.

    Horren ondorioak oraindik ikusteko daude, errealitatea gailu baten atzetik beste era batean ikusten baitute askok. Errealitatea baino, beste gauza batean murgilduta egongo balira bezala.

    Gogoan ditut tsunamia berengana zetorrenean, gertatzen ari zenarekin harrituta, korri egin beharrean argazkiak ateratzen ziharduten turista haiek. Kameren bidez ikusten zuten errealitate hura ez omen zen berea.

    Ea ez gaituen, ba, gu ere tsunamiak harrapatzen.

    Berria.info webgunean | PDF bertsioa | Inprimatzeko bertsioa

    Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

     
  • Asteroko twitter laburpena 2009-09-13

    7:30 on 2009-09-13 | 0 Comment Permalink | Reply

     
  • I11 berriro

    11:42 on 2009-09-11 | 2 comments Permalink | Reply

     
  • RSSodeia

    22:52 on 2009-09-10 | 7 comments Permalink | Reply
    Tags: atom, , , push, , rss cloud, ,

    RSScloud formatuak albiste asko sortu ditu egun hauetan, baina zergatik? RSS sindikazioaren bidez, webgune/zerbitzu bati harpidetzea lortzen genuen orain arte. Hori egiteko jario irakurgailu bat edo antzeko tresnak behar genituen eta hauek noizean behin (15min – 60min) begiratzen zuten ea RSS horretan eguneraketarik zegoen. Gutxi badirudi ere eta kasu batzuetan egia da gutxiago dela, denbora tarte horrek gaur egungo denbora errealeko Internet honetan asko izan daiteke. Azkartasun honen bila jende asko RSSak albo batera utzi eta Twitter eta Facebook bezalako tresnek ematen duten azkartasunera joan dira.
    Bide honetan gauza asko galdu ditugu, batez ere gure askatasunari dagokionez. Lehen RSSa guk sortu eta kontrolatzen genuen. Orain gure datuak Twitter edo Facebooken daude. RSSen bidez nahi genituen zerbitzuak sortu genitzake, hau edo beste batuz, filtratuz, nahastuz, iragaziz. Twitter eta Facebook bezalako tresnetan aldiz dena horietan zentralizatu dugu. Beraiek eskaintzen dizkiguten APIak erabiltzea besterik ez zaigu gelditzen, gure datuak kanpotik erabili nahi baditugu.
    Orain aldiz RSScloud eta PuSH (PubSubHubbub) formatuei esker RSSa denbora errealeko teknologia batean bihurtzen da. Teknologia ezberdinak badira ere antzekotasun handiak dituzte. RSSa sortzen duten zerbitzuei begira ez dago arazo handiegirik, RSSaren moldaketa txiki batzuk besterik ez da egin behar bi kasuetan. WordPress bezalako tresnek badituzte biak inplementatzeko pluginak RSScloud eta WP PubSubHubbup. RSSak batzen dituzten zerbitzuek Google Reader, Bloglines, Feevy… eta beste aplikazioek bata edo bestea inplementatu beharko dute. Seguraski biak inplementatu beharko dituzte.
    PuSH nahiko berria bada ere RSScloud-aren ideia 2001ekoa da, baina ez da orain arte gauzatu.
    RSScloud eskema

    1. Egileak idazten du, informazioa gordetzen da eta jarioa sortzen da.
    2. Tresnak odeiari eguneraketaz informatzen dio.
    3. Odeiak harpidetutako norbait dagoen begiratzen du eta eguneraketaz informatzen dio
    4. Agregatzaileak oharra jaso ondoren jariotik behar duen informazioa jasotzen du eta irakurleari ematen dio

    Hau dena minutu bakar batean gertatzen da.

    Honek aukera berri ugari irekitzen ditu. Twitter banatuak egiteko ateak gero eta irekiago daude, baina beste hainbat ideia. Bakoitzak bere eguneraketa laburrak idazteko RSS berezi bat (nahikoa da WordPress blog batean etiketa bat jarrita) idaztea eta gero bakoitzak nahi dituenak bere blogean edo beste zerbitzu batean integratzea? Gure blogetik mugitu gabe eztabaidetan parte hartu ahal izango genuke adibidez.
    Beste aukera, GPSdun gailu batek denbora errealean geoRSScloud bat sortzea posizioarekin. RSS hori jaso dezaketen pertsonak edo tresnek, kokapen horiek interpretatu eta mapa batean erakutsi ditzakete denbora errealean. Google Latitude bezalako tresnak beharrezko egin gabe.
    Azken finean formatuak garrantzitsuak badira ere ekartzen duten logika banatua da interesgarriena. Zerbitzu zentralizatuak izaten jarraituko dugu, Twitter ez da desagertuko. Baina, mundu banatuago baten ateak gero eta irekiago daude, zorionez.
    Nire jarioa ikusten baduzue, kodean bi formatu hauen aztarnak ikusiko dituzue.

    <cloud domain=’teketen.com’ port=’80′ path=’/?rsscloud=notify’ registerProcedure=” protocol=’http-post’ />
    <atom:link rel=”hub” href=”http://pubsubhubbub.appspot.com&#8221; />
    <atom:link rel=”hub” href=”http://superfeedr.com/hubbub&#8221; />

    Informazio gehiago

     
  • Hitzak eta ekintzak

    13:49 on 2009-09-10 | 2 comments Permalink | Reply
    Tags: , , , , , ,

    Software librearen aldeko apustuak zentzu handia du, baina zentzu handiagoa hartzen du hezkuntza eta antzeko alorretan, non, onura ekonomikoez gain, balioek ere garrantzi handia duten. Azken asteetan Euskal Autonomia Erkidegoko gobernua hizpide izan da, euskal eskolentzat erosi behar dituzten 20.000 ordenagailuek Windows eta Microsoft Office programak izatera behartzen dituen esleipena dela eta.

    Software librea zer den ez dakitenentzat, software librea horrela defini genezake: eskuratu ondoren erabili, kopiatu, aztertu, moldatu eta banatu daitekeen softwarea da -programak-. Hori oro har programa guztiekin gertatzen dela uste dutenak oker daude. Programa erabiltzeagatik lizentzia bat ordaindu behar da, eta moldaketa egitea debekatua egon ohi da. Horrek enpresa bakar batekiko morrontza dakar.

    Patxi Lopezen gobernuak hitzez behin baino gehiagotan adierazi du software librearen aldeko apustua egin nahi duela. Baina, orain 20.000 ordenagailu erosi behar direnean, esleipen hori egiteko eskakizunetan software pribatiboaren aldeko azaldu da. Norbaitek garrantzi gabekotzat har dezake, baina erabaki horren bidez hurrengo belaunaldiak enpresa eta formatu batzuekiko morrontzan hezten jarraituko dute. Arlo horretan libreagoa izateko aukera ukatuz edo, behintzat, murriztuz.

    Patxi Lopezek, Twitter bidez egindako elkarrizketa digital batean, Windows euskaraz zegoen sistema eragile bakarra zela esan zuen. Argi dago lehendakariak edo bere ingurukoek ez dutela ezagutzen Ubuntu GNU/Linux sistema eragilea.

    Gertu Ordiziako (Gipuzkoa) Jakintza ikastolaren adibidea dute. Aurten bere ordenagailu guztiak euskaraz jarri dituzte, eta sistema eragile horrekin. Ez dago errealitatea ezagutzea bezalakorik, alternatibak posible direla jakiteko.

    Gobernuak horren inguruan azkar erantzun du, eta zenbait zehaztapen egin ditu, blog honetan: http://softwarelibre.deusto.es/patxi-lopez-me-defrauda/ adibidez. Orain hitzen eta ekintzen artean zein lotura dagoen ikusi beharko dugu. Ordenagailuak erosteko esleipenean egindako eskakizuna aldatzea eta etorkizuneko erabakietan software librearen aldeko apustu zehatzak ikusi beharko ditugu; hitzak ez dira nahikoa oraingoan.

    Berria.info webgunean | PDF bertsioa | Inprimatzeko bertsioa

    Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

     
  • Asteroko twitter laburpena 2009-09-06

    8:30 on 2009-09-06 | 0 Comment Permalink | Reply

     
  • Graffiti digital irribartsua

    16:49 on 2009-09-05 | 2 comments Permalink | Reply
    Tags: digital, , irribartsua

    Garai hauetan irribarreak gutxi direla edo pentsaturik agian, norbaitek graffiti digital polit hau egitea erabaki du. Polita benetan.

    graffiti_digital_irribartsua

     
  • Ongi etorri irlen sarera

    13:34 on 2009-09-03 | 0 Comment Permalink | Reply
    Tags: , , ,

    Telegrafoak eta horren ondoko teknologiek markatu zuten iragan mendea. Sareen egiturari begiratzen badiogu, zentralizatu gabeko sareak ziren. Hau da, puntu batean edo bestean, norbaiten kontrola behar zuten teknologiak izan ziren. Horrek areagotu egin zuen, esaterako, Ozeano Atlantikoko bi aldeen arteko merkataritza eta harremana. Eta langile mugimendua sortzen eta zabaltzen lagundu zuen. Baina, horrekin batera, mundu berri baten isla, eta sare banatuen mundua erakutsi digun teknologia utzi digu: Internet.

    Internetek sare banatuen munduan barneratzen gaitu. Sare banatuetan, puntu batetik bestera igarotzeko bide bat baino gehiago dugu. Gehienetan mila bide daude, laburragoak edo luzeagoak, puntu batetik bestera iristeko. Sareen topologian nodo izena dute puntu horiek, eta bi nodo lotzen dituzten ertzak harremanak dira. Dagoeneko ez dugu beste norbaiten kontrolik jasan beharko. Aukera horrek ikuspuntu asko aldatuko ditu, eta beste batzuk berriz pentsatzera behartuko gaitu.

    Horregatik, atal parte-hartzailea izango da Irlen Sarea hau. Nire posta elektronikora edo blogera (teketen.com) egindako ekarpenek eragina izango dute atalean. Bide berriak probatzen saiatuko gara. Gure inguruko teknologiaren gaineko gaiez hitz egingo dugu; batez ere, euskal komunitateari egingo diogu jarraipena. Testuinguru global batean murgilduta gaudenez geroztik, bertan gertatzen diren aldaketei, berrikuntzei, eztabaidei ere begiratuko diegu. Eta, batzuetan, etorkizuna nolakoa izan daitekeen asmatzen ere saiatuko gara.

    Irlen Sarea izena duen atal honetan teknologiaz hitz egingo dugu, baina baita teknologiak gure gizartean duen eraginaz ere. Indibidualismo autista promozionatzen duten garai hauetan, pertsona bakoitza isolaturik bizi ezinaz ere hitz egingo dugu hemen. Gure ingurukoekin eta testuinguruarekin ditugun harremanek egiten gaituzte garen bezalakoak. Gauzak eskaini eta eskatzeko dugun ahalmenak, gure inguruan sortzen dugun sareak egiten gaitu pertsona. Berdin gertatzen da taldeekin ere. Horregatik, txoko honen bidez, saiatuko naiz aurkitzen ditugun irla indibidualen eta kolektiboen sareak bistaratzen, elkartzen eta eraikitzen laguntzen. Ongi etorri.

    Berria.info webgunean | PDF bertsioa | Inprimatzeko bertsioa

    Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

     
  • Googletik autodeterminatzen

    22:55 on 2009-09-01 | 9 comments Permalink | Reply
    Tags: gmail, , ,

    Google gero eta informazio eta botere gehiago metatzen ari da. Posta elektronikoa, webguneen estatistikak, gure egutegia, kontaktuak… Noski bakoitzak erabakitzen du erabili edo ez, baina Google kontu bat duzunean oso erraza da besteak erabiltzen hastea.

    Googleren tresnak oso onak dira, hoberenak beharbada, baina sare banatuen munduan murgiltzen ari garenean nodo batek hainbeste informazio izatea ez da egokiena. Oraindik Googleren tresnak erabiltzen jarraituko dut seguruenik, baina moderatzen saiatu naiz. Erabiliko ditudan tresnak ez dira tresna hoberenak izango beharbada, baina horiekin esperimentatzeak ikasketa prozesu batera ere eramango naute. Eta beharbada hortik zerbitzu berriak ere sor daitezke, zenek daki.

    GMailen azken arazoek eta Facebook eta Twitterren aurkako azken erasoek, sare deszentralizatuen arazoak erakusten dizkigute. Sare hauetan, nodo garrantzitsu bat (informazio asko duen nodo bat) erortzean, nodo horrekiko dependentzia duten beste nodoek arazoak izaten dituzte. Horregatik sare banatuetan sinisten badugu zerbitzu banatuago batzuen aldeko apostua egin behar dugu. Sare banatuetan nodo bat erorita ere, gauza bera lortzeko beste bide batzuk izango ditugulako. Horrek gainera, zebitzu propioak sortzea behartuko gaitu, berritzaile izatera behartuko gaitu eta gure komunitatea indartuko du.

    Nik behintzat posta elektroniko berria daukat gorka[abildua]teketen.com . GMail erabili dezaket (Thunderbird, Outlook… bezala) posta irakurtzeko, baina GMail erorita dagoenean ere, nire webmail propioa daukat.

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
esc
cancel