Hasieratik Internet adierazpen askatasuna gauzatzeko biderik askeena izan da. Orain arte horrela izan bada ere, gero eta eraso gehiago dago askatasun horren aurka. Azkena, AEBetan blogetery.com sareko 73.000 blogen itxiera. Arrazoi argirik ez dago, baina badirudi gobernuko segurtasun agentzia batek itxi duela, terrorismoarekin erlazionaturiko mugimenduak direla eta.

Badirudi arrazoi gutxi behar direla ez blog bakarra, baizik eta milaka saretik kanporatzeko. Baina, gurean ere horrelakoak gertatu izan dira. Espainiako Estatuaren historiala nahiko handia da. Batasuna.org webgunea saretik kanpo utzi zutenetik, gero eta gehiago izan dira, azkena Gaztesarea.net.

Facebook Interneteko sare sozial ezagunak ere, 4.600 jarraitzaile zituen Arnaldo Otegiren orrialdea itxi du bitan. Berriro ere arrazoiak garbi utzi gabe. Hala ere, jada beste orrialde bat sortu dute, eta Arnaldotegi.com ere abian da.

Hori dena gutxi balitz, AEBetako Gobernuak neurri gogorragoak proposatzeko bideak ireki ditzake. AEBetako presidenteari emergentzia egoeran Internet osoa edo parte bat itzaltzeko aukera emango liokeena.

Beraz, gero eta garrantzitsuagoak dira adierazpen eta informazio askatasuna ziurtatuko duten Wikileaks.org bezlako ekimenak martxan jartzea. Iraken AEBetako armadak zibilak hiltzen grabatutako bideo bat zabaldu zuenean egin zen ezagun ekimen hori. Ekimen horrek beste hainbat gauza ere lortu ditu: ACTA izenez ezaguna den egile eskubideen inguruko eta eskubide urraketa garbiak barne hartzen dituen akordioaren agiria zabaltzea.

Ekimen hori baino zabalagoa eta garrantzitsuagoa izan da Islandiako Gobernuaren Icelandic Modern Media Initiative IMMI izenekoa. Horren bidez, Islandia ikerketa kazetaritzaren paradisua izango da. Informazioa askatasun guztiarekin zabaltzeko aukerak eman nahi ditu, gardentasuna eta anonimotasuna ziurtatuz.

Egoera ikusita, gure sare propioak eraikitzen hasi beharko dugu, Guifi.net proiektuak egiten duen moduan. Baina bitartean bakoitzak ahal duen neurrian bere bloga, bere komunitate txikia edo Interneteko sare sozial gertuagokoak eraikitzen joatea garrantzitsua izango da. Hitzez aurre egitea garrantzitsua da, baina ekintzak behar dira.

Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

Konplexutasunaren jendartean bizi gara. Gure jendartea beti izan da konplexua, baina, orain, horretaz ere konturatzen hasi gara. Orain arte jendartea ulertzeko erabiltzen ziren tresna eta modu askok gabeziak erakusten dituzte, gertatzen diren gauza askoren arrazoiak bilatzeko. Beste batzuk garatuak bazeuden arren, orain arte ezin dira praktikara eraman edo frogatu, teknologia eta datu faltagatik.

Jendartea ulertzeko eta aztertzeko teoria asko dago, baina horietako askok ez dute jendartearen konplexutasuna kontutan hartzen. Teoria anglosaxoi gehienek gizabanakoak hartzen dituzte kontuan, eta banako horien baturak jendartea osatzen duela diote. Gizabanakoa bera bere etorkizunaren jabe oso izango balitz bezala. Gure kulturak, aldiz, talde edo komunitate batean txertatzen gaitu, eta, horren arabera, jendarte osoa ere denon arteko harremanetan oinarritzen da. Gizabanakoak baino gehiago, komunitate (sare)etan murgildutako pertsonak gara.

Sare sozialetan oinarritutako azken urteetako azterketek gure erabakiak gureak bakarrik ez baizik eta murgilduta gauden sareenak direla erakusten digute. Pisu gehiago izan, zoriontsuago izan, erretzailea izan, lana aurkitu… erabaki horiek guztiak ez ditugu bakarrik hartzen. Murgilduta gauden sareen ondorioz eta horietan dugun posizioagatik hartzen ditugu. Batzuetan erabakiak inkonzienteak ere badira. Potxoloagoak izango gara, baldin eta gure ingurukoak ere potxoloagoak badira, normalean. Zenbait ikerlarik kalkulatu dute gure eragina gure inguruko sareko hiru saltotara irits daitekeela. Lagunen kasuan, lagunei, lagunen lagunei eta azken horien lagunei eragitera, adibidez.

Teknologiak eta Interneteko sare sozialek orain arte murgilduta geunden sareetan konexio gehiago eta zenbait konexio berri ekarri dituzte. Mundu errealean zeuden muga fisikoak gaindituz askotan. Facebook, ZutaGu… Interneteko sare sozialetan eta, oro har, harremanen bat dugun pertsona guztiek eragin bat dute gugan eta guk haiengan. Kontuan hartu, beraz, sareak guk geuk egiten ditugula, baina haiek ere egiten gaituztela gu. Konplexutasuna ulertzen hasten garen heinean ulertuko dugu gure harremanen kantitatea, kalitatea eta sareetan dugun lekua gero eta garrantzitsuagoa dela.

Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

Facebookek F8 bilkura egin berri du San Frantziskon. Bertan Facebooken aldaketa eta berrikuntza berriak proposatu ditu. Era berean, munduan askok erabiltzen duten Interneteko sare sozial honen inguruko oihartzuna lortu du. Ez naiz inoiz beldurra sartzearen aldekoa, baina Facebookek daraman bidea ez da batere garbia.

Facebookek gure perfilak osatzeko informazio gehiagoren bila dabil. Orain Open Graph eta Facebook Connect-en hobekuntzarekin hau Interneteko sare sozialetik kanpo ere lortu ahal izango du. Teknologia hauek integratzen dituzten webguneetara gure Facebook kontuan izena emanda sartzen bagara, hauek gure perfiletako informazioa eskuratu ahal izango dute. Gainera, Facebookek berak ere gure historikoaren informazioa erabil dezake publizitate zuzendua bidaltzeko. Noski, aukera hauek segur aski murriztu daitezke, baina jende gehienak ez du egingo.

Hala ere, niretzat okerrena ez da hori, baizik eta jende askorentzat Internet eta Facebook sinonimoak direla pentsatzea. Facebooken egin dutena estandar libre eta irekiekin egin zitekeen. Baita kontrol zentralik gabe ere. Hau da, beraiek kontroletik igaro gabe. Ez dute horrela nahi izan, eta gero eta gehiago askorentzat Internet mugatuta dagoen esparru bat bihurtzen ari da.

Horren trabak pribatutasunaren arlokoak asko badira ere, psikologikoak ere garrantzitsuak dira. Facebookek eskaintzen diguna edo bertan egin daitekeena jende askok muga gisa ikus dezake. Esperimentatzeko, sortzeko, tresna eta ekimen propioak egiteko aukerak ez ditu ezagutuko ere egingo. Horiek garatzeko esparru naturaltzat izango dute Facebook, eta, beraz, horren barnean bakarrik geldituko dira.

Internet bera da sare sozial handiena. Hipertestua asmatu zenetik, pertsona bat eta beste bat aske lotzeko aukera sortu zen. Hori iraultza handia izan zen. Horretaz jabetu zirenek izan dute azken urteetan arrakasta, Googlek kasu. Honek hasieran behintzat argi zuen Interneteko oinarri etikoekin bat etorri behar zuela. Nahiz eta hau ere asko aldatu den, hor dago Don’t be evil (ez izan maltzurra) esaldia. Facebookek ez du horrelakorik ere. Zure perfila nahi dute, zure gogoko gauzak, zure harreman sarea, eta gero eta errazago izango dute. F5 teklari eman beharko diogu, Internet urteetan izandako etikara bueltatzeko.

Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua