Ubuntu sistema eragilearen GNU/Linux banaketak bertsio berria atera du. Bertsio garrantzitsua izango da, LTS Long Term Support motakoa baita. Interesgarriena, baina, sare sozialekiko, komunikazio tresnekiko eta dokumentuak on line kudeatzeko Ubuntu One sistemarekiko bateragarritasuna dira.

Tresna horiek guztiek argi uzten digute sistema eragileak eta dakartzan aplikazioak jada ez direla gure ordenagailuaren funtzio minimoak funtzionarazten dituzten tresnak bakarrik. Gure kanpoko munduarekin harremanak kudeatzeko tresna izatera ere pasatzen ari dira. Gure ordenagailuan exekutatzen ditugun programez gain, sareen bidez erabiltzen ditugun beste askok ere garrantzi bera dutela, alegia.

Aspaldi erabiltzen ditugu gure ordenagailuan ez dauden programak. Posta irakurtzeko, gutako askok posta elektronikoa irakurtzeko webgune bat erabiltzen dugu. Outlook bezalako programak erabili gabe irakurtzen dugu posta elektroniko hori. Baina orain tresna horiek guztiak gure sistema eragilearekin bat egiten ari dira.

Norbaitek Twitterrera mezu bat bidaltzen digunean, gure Facebookeko kontaktu batek idazten digunean, posta mezu bat iristen zaigunean edota dokumentu bat gurekin partekatzen dutenean abisu bat jasoko dugu gure sisteman bertan. Truke hau ez da zentzu bakarrekoa izango, gainera. Gure sistemak berak zenbait kasutan kokapena edo beste informazio batzuk bidaliko dizkio sarean erabiltzen ditugun tresna horiei, beraien lana egiteko. Esan daiteke nolabait sistema eragilea, gure sistema fisikoa kudeatzeaz gain, sarean erabiltzen ditugun aplikazioak kudeatzeko tresna bihurtu nahi dutela. Honek alde onak ditu -gure sistema eragiletik dena kontrola dezakegu-, baina alde txarrak ere baditu. Truke honetan, gure dokumentuen eta zenbait programen kontrola galduko dugu. Beti esaten dugu, baina bakoitzak neurtu beharko du zer den truke honetan irabazi eta galdu nahi dena.

Sistema eragileak gure inguruko tresna teknologiko gehienetan daude. Gailu horietako bat, noski, sakelako telefonoak dira. Telefonoak egunean zehar aldean izaten ditugu, eta bertan dagoen informazio asko pribatua da, kokapena kasu. Quid pro quo hori ere berraztertzen hasi beharko gara.

Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

Microsoft enpresaren sistema eragile berria gurekin da. Aurrekoek gaizki egiten zituzten gauza horiek guztiak konpontzera omen dator Windows 7 berria. Baina, aldi berean eta marketin kanpaina handirik gabe, Ubuntu 9.10 (http://ubuntu.com) sistema eragilearen bertsio berria ere kaleratu dute. Hori ere, diseinu landuagoarekin, azkarragoa, ziurragoa, librea eta dohainik gainera.

Tux pinguino ezaguna maskota duten GNU/Linux familiako sistema eragileek, Ubuntu kasu, asko hobetu dute, eta jada ia edozeinek erabiltzeko moduko sistema eragileak dira. Erabiltzaile gehienek nahikoa dituzten aplikazioak ekartzen ditu Ubuntu 9.10 sistemak, edo oso erraz instala daitezke berriak. Testu editorea, irudiak, audioa, bideoak lantzeko tresnak, berehalako mezularitza aplikazioak, nabigatzailea eta posta elektronikoa… Aplikazio horiek guztiak instalatuta datoz, Windows ingurunean ordainduz edo «nonbaitetik» hartuz eskuratu beharko genituzke. Aplikazio batzuk beharbada ez dira guztiz parekoak, baina beste batzuk hobeak ere badira.

Mundu honetara gerturatzen hasteko bideak asko dira. Beharbada, Windows mundutik datorren pertsona bat has daiteke ohikoak diren zenbait tresna libre instalatzen Windowsean bertan. Open Office, Mozilla Firefox, GIMP, Pidgin… Ondoren beharbada Ubuntu edo beste GNU/Linux sistema bat probatzera animatu daiteke. Horretarako, Ubuntuko CDa deskargatu, eta automatikoki ordenagailua CDarekin batera piztutakoan, sistema probatzeko aukera izango du, ezer egin gabe. Azkenik, instalatzera animatzen bada, mahai gainean azaltzen den ikono bat sakatuz instalazio gidatu bat abiaraziko litzateke.

Ubuntu eta aipatutako aplikazio guztiak euskaraz daude. Software librearen inguruan bildutako talde, erakunde, pertsona eta enpresek itzuli dituzte. Era banatu batean lan eginez, sistema eragile bat eta ehunka aplikazio itzulita daude. Baina, gainera, lan hori inolako oztoporik gabe berrerabili ahal izango dugu, beste tresna asko ere itzultzeko. Euskarazko tresnak izateko aukera bakarrenetakoa software librearen aldeko apustua egitea da. Egun batean zure leihotik begira bazaude eta leihoaren beste aldean zer dagoen galdetzen badiozu zeure buruari, ez izan beldurrik, hemen bero egiten du, nahiz eta pinguino artean bizi.

Berria.info webgunean | PDF bertsioa | Inprimatzeko bertsioa

Berriako Irlen Sarea atalean argitaratutako artikulua

Honekin loturik Info7 irratiko audio [mp3] [ogg] elkarrizketa.